Баланың мектепке дейінгі жаста дұрыс мақтауы өте маңызды. Ол баланың өзін-өзі бағалауын, ынтасын және мінез-құлқын қалыптастырады. Дұрыс емес мақтау кейде баланы тек мақтауға тәуелді етіп қоюы мүмкін.
- «Қандайсың» деп емес, «не істедің» деп мақтаңыз
Мысалы:
- «Сен ақылдысың»
- «Сен әрқашан кереметсің»
Оның орнына:
- «Сен ойыншықтарды ұқыпты жинадың»
- «Сен суретті жақсы салып бітірдің»
Бала нақты қандай әрекеті үшін мақталғанын түсінеді.
- Нәтижені ғана емес, күш-жігерді де мақтаңыз
- «Сен пазлды құрастыруға көп тырыстың, және қолыңнан келді»
- «Қиын болса да, сен берілмедің»
Бұл баланың табандылығын дамытады.
- Нақты болыңыз
Жай ғана «жарайсың» дегеннің орнына:
- «Сен бүгін ойыншықтарыңды достарыңмен бөліскенің маған ұнады»
- «Сен ертегіні мұқият тыңдадың»
- Басқа балалармен салыстырмаңыз
Қате:
- «Сен бәрінен жақсысың»
- «Мына балаға қарашы, ол жақсы істейді»
Дұрыс:
- «Кеше сен бұдан да жақсы жасадың»
- Мақтауды шамадан тыс қолданбаңыз
Артық мақтау құндылығын жоғалтады, бала не маңызды екенін түсінбей қалады.
- Шынайы мақтаңыз
Балалар жалғанды тез сезеді. Қысқа, бірақ шынайы мақтау жақсырақ.
- Тәуелсіздігін қолдаңыз
- «Сен мұны өзің істедің — бұл керемет!»
- «Мен» арқылы сөйлеңіз
- «Сенің көмектескеніңе мен қуандым»
- «Сенің мұқият тыңдағаның мені қуантты»
Психологтың негізгі ойы:
Дұрыс мақтау баланы асыра мадақтау емес, оның өз қабілетін түсінуіне және ішкі мотивациясының дамуына көмектесу.
